ΑφοράΕργαζόμενοιΕλεύθεροι επαγγελματίεςΣυνταξιούχοιΑγρότεςΔημόσιοι υπάλληλοι
Ενιαίο σύστημα κοινωνικής ασφάλειας, συντάξεις και ασφαλιστικές εισφορές
- Ισχύει
- από 12 Μαΐου 2016
- Αγγίζει
- 122 νομοθετήματα
- Παραπομπές
- 18
- Δημοσίευση ΦΕΚ
- 12 Μαΐου 2016
- Εξηγήθηκε
- 16 Αυγούστου 2026
Τι λέει το έγγραφο
Έλεγχος παραπομπών
Δεν πέρασαν όλοι οι αυτόματοι έλεγχοι παραπομπών — ελέγξτε τις πηγές πριν βασιστείτε σε λεπτομέρειες. Τι σημαίνει →
Ποιους αφορά
- Στην ασφάλιση του υπάγονται υποχρεωτικά οι ασφαλισμένοι και συνταξιούχοι των εντασσόμενων φορέων, οι ασφαλισμένοι και συνταξιούχοι του Δημοσίου και τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους.
Τι ρυθμίζει
- Ο νόμος οργανώνει ένα Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλειας που περιλαμβάνει το Εθνικό Σύστημα Υγείας, το Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και το Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης.
- Ο νόμος ρυθμίζει τη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού συστήματος, καθώς και θέματα φορολογίας εισοδήματος και τυχερών παιγνίων.
Βασικές διατάξεις
- Η κύρια σύνταξη υπολογίζεται ως άθροισμα εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης.
- Η εθνική σύνταξη χρηματοδοτείται απευθείας από τον Κρατικό Προϋπολογισμό και όχι από ασφαλιστικές εισφορές.
- Η εθνική σύνταξη καταβάλλεται από τον Ε.Φ.Κ.Α. σε όσους θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης λόγω γήρατος, ανικανότητας ή μεταβίβασης.
- Για την πρώτη εφαρμογή του νόμου, η εθνική σύνταξη ορίζεται σε 384 ευρώ τον μήνα όταν έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης.
- Το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές, τον χρόνο ασφάλισης και τα ποσοστά αναπλήρωσης.
- Η πράξη προσωρινής σύνταξης εκδίδεται μέσα σε 2 μήνες από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
- Για τους μισθωτούς, η συνολική εισφορά κύριας σύνταξης ορίζεται σε 20% των αποδοχών, με 6,67% να βαρύνει τον ασφαλισμένο και 13,33% τον εργοδότη.
- Ο Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
- Από 1.1.2017 αρχίζει η λειτουργία του Ε.Φ.Κ.Α. ως φορέα κύριας κοινωνικής ασφάλισης και εντάσσονται σε αυτόν οι υφιστάμενοι φορείς κύριας κοινωνικής ασφάλισης.
- Το μετονομάζεται σε και αποτελείται από κλάδο επικουρικής ασφάλισης και κλάδο εφάπαξ παροχών.
- Ο νόμος προβλέπει επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων για ανασφάλιστους υπερήλικες και πρόσωπα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, εφόσον πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.
- Το πλήρες ποσό του επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων ορίζεται σε 360 ευρώ τον μήνα.
- Ο νόμος ρυθμίζει τη φορολογία εισοδήματος από μισθωτή εργασία, συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα, αγροτική δραστηριότητα, μερίσματα και ακίνητη περιουσία.
Πλαίσιο
- Μεταγενέστερος νόμος αναφέρει ότι ο χορηγεί το επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης σε ανασφάλιστους υπερήλικες του άρθρου 93 του ν. 4387/2016.
- Μεταγενέστερος νόμος προβλέπει ότι οι περικοπές της παρ. 5 του άρθρου 12 του ν. 4387/2016 για κύριες συντάξεις λόγω θανάτου παύουν να εφαρμόζονται.
Ημερομηνίες ισχύος
- 12 Μαΐου 2016 — Έναρξη ισχύος του νόμου
- 1 Ιανουαρίου 2017 — Έναρξη λειτουργίας του Ε.Φ.Κ.Α. ως φορέα κύριας κοινωνικής ασφάλισης
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα242
Καταργεί 27Αντικαθιστά 46
- ΚαταργείΑντικαθιστάΠροσθέτειΠαραπέμπει σε
- ΚαταργείΑντικαθιστάΠαραπέμπει σε
- Αντικαθιστά
- ΚαταργείΝόμος 4281/2014
- ΚαταργείΠαραπέμπει σε
- ΑντικαθιστάΠαραπέμπει σε
- Καταργεί
- Καταργεί
- Καταργεί
- Καταργεί
- ΑντικαθιστάΝόμος 2093/1992
- Αντικαθιστά
- Καταργεί
- ΚαταργείΝόμος 3670/2008
- ΑντικαθιστάΝόμος 3918/2011
- Αντικαθιστά
- Καταργεί
- ΑντικαθιστάΝόμος 4174/2013
- ΚαταργείΝόμος 4254/2014
- Καταργεί
- Καταργεί
- Καταργεί
- Καταργεί
84 ακόμη νομοθετήματα
- ΠροσθέτειΝόμος 4223/2013
- ΤροποποιείΠροσθέτει
- ΤροποποιείΠαραπέμπει σε
- ΤροποποιείΠαραπέμπει σε
- ΤροποποιείΝόμος 1296/1982
- Προσθέτει
- ΤροποποιείΝόμος 1902/1990
- Προσθέτει
- Προσθέτει
- ΠροσθέτειΝόμος 4170/2013
- ΠροσθέτειΝόμος 4257/2014
- Παραπέμπει σεΝόμος 2676/1999
- Παραπέμπει σεΝόμος 3655/2008
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 3833/2010
- Παραπέμπει σεΝόμος 4369/2016
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 1264/1982
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 1813/1988
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 2160/1993
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 2556/1997
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 2690/1999
- Παραπέμπει σεΝόμος 2773/1999
- Παραπέμπει σεΝόμος 3029/2002
- Παραπέμπει σεΝόμος 3075/2002
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 3429/2005
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 3475/2006
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 3691/2008
- Παραπέμπει σεΝόμος 4024/2011
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 4051/2012
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 4141/2013
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 4270/2014
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 4354/2015
- Παραπέμπει σεΝόμος 4356/2015
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΝόμος 612/1977
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΠροεδρικό διάταγμα 168/2007
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σεΠροεδρικό διάταγμα 78/1998
- Παραπέμπει σε
- Παραπέμπει σε
Σχετικά — κατά το Εθνικό Τυπογραφείο
Τροποποιήθηκε από Α 187/2024
Τροποποιήθηκε από Γ 1664/2024
Τροποποιήθηκε από Υ.Ο.Δ.Δ. 1077/2022
Τροποποιήθηκε από Β 3289/2025
Τροποποιήθηκε από Α 239/2022
Τροποποιήθηκε από Β 6115/2023
Τροποποιήθηκε από Γ 402/2023
Τροποποιήθηκε από Β 3846/2024
Τροποποιήθηκε από Α.Σ.Ε.Π. 16/2026
Τροποποιήθηκε από Α 178/2025
Τροποποιεί Α 222/2012
Τροποποιήθηκε από Γ 4054/2024
Τροποποιήθηκε από Β 3413/2025
Τροποποιήθηκε από Α 64/2024
Τροποποιήθηκε από Υ.Ο.Δ.Δ. 754/2022
Τροποποιήθηκε από Β 5306/2024
Τροποποιήθηκε από Υ.Ο.Δ.Δ. 1199/2024
Τροποποιήθηκε από Β 330/2022
Τροποποιήθηκε από Β 7304/2024
Τροποποιεί Α 88/2013
Τροποποιήθηκε από Γ 3565/2024
Τροποποιήθηκε από Γ 372/2024
Τροποποιήθηκε από Β 6624/2022
Τροποποιήθηκε από Β 1713/2022
Τροποποιήθηκε από Υ.Ο.Δ.Δ. 224/2024
Τροποποιήθηκε από Γ 698/2025
Τροποποιεί Α 72/1999
Τροποποιήθηκε από Γ 968/2024
Τροποποιήθηκε από Υ.Ο.Δ.Δ. 407/2024
Τροποποιεί Α 115/2010
Τροποποιεί Α 93/2014
Τροποποιεί Α 133/2015
Τροποποιήθηκε από Β 6220/2021
Τροποποιεί Α 115/2010
Τροποποιήθηκε από Β 5428/2025
Τροποποιήθηκε από Α 55/2024
Τροποποιήθηκε από Γ 1482/2024
Τροποποιεί Α 167/2013
Τροποποιήθηκε από Β 5393/2021
Τροποποιήθηκε από Α 228/2025
Τροποποιήθηκε από Β 7448/2024
Τροποποιήθηκε από Β 6961/2024
Τροποποιήθηκε από Υ.Ο.Δ.Δ. 432/2024
Τροποποιήθηκε από Γ 138/2024
Τροποποιήθηκε από Β 6804/2025
Τροποποιήθηκε από Υ.Ο.Δ.Δ. 174/2024
Τροποποιήθηκε από Β 6481/2024
Τροποποιεί Α 181/2015
Τροποποιήθηκε από Υ.Ο.Δ.Δ. 254/2024
Τροποποιήθηκε από Β 6610/2022