Ο νόμος για τον χωρικό σχεδιασμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη

preamble

NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4447 Χωρικός σχεδιασμός - Βιώσιμη ανάπτυξη και άλλες διατάξεις. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

ΜΕΡΟΣ Α’

ΜΕΡΟΣ Α’

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

Άρθρο 1

Άρθρο 1 Βασικές έννοιες Για την εφαρμογή του παρόντος, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «Σύστημα χωρικού σχεδιασμού»: το σύνολο των χωροταξικών και πολεοδομικών πλαισίων και σχεδίων που περιγράφονται στα άρθρα 5, 6, 7, 8 και 10, όπως αυτά διαρθρώνονται συστηματικά και ιεραρχούνται σε επίπεδα, με βάση τη γεωγραφική κλίμακα στην οποία αναφέρονται, την αποστολή και το περιεχόμενό τους. β) «Στρατηγικός χωρικός σχεδιασμός» (χωροταξικός σχεδιασμός): ο σχεδιασμός, που εκπονείται σε εθνική ή

Άρθρο 2

Άρθρο 2 Διάρθρωση συστήματος χωρικού σχεδιασμού

παρ. 1

1. Ο χωρικός σχεδιασμός ασκείται σε εθνικό, περιφε- ρειακό και τοπικό επίπεδο και διακρίνεται, ανάλογα με το χαρακτήρα του, σε στρατηγικό ή ρυθμιστικό: α. Στην κατηγορία του στρατηγικού χωρικού σχεδια- σμού υπάγονται τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια του άρ- θρου 5 και τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια του άρθρου 6. β. Στην κατηγορία του ρυθμιστικού χωρικού σχεδια- σμού υπάγονται τα πολεοδομικά σχέδια τα οποία εκπο- νούνται σε τοπική κλίμακα και τα οποία διακρίνονται σε δύο επίπεδα σχεδιασμού.

παρ. 2

2. Στο πρώτο επίπεδο του ρυθμιστικού χωρικού σχε- διασμού περιλαμβάνονται: α) Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια του άρθρου 7, τα οποία ρυθμίζουν τη βιώσιμη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση της εδαφικής περιφέρειας ενός Ο.Τ.Α., β) τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια του άρθρου 8, τα οποία αποτελούν υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμά- των ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων.

παρ. 3

3. Στο δεύτερο επίπεδο του ρυθμιστικού χωρικού σχεδιασμού περιλαμβάνονται τα Πολεοδομικά Σχέδια Εφαρμογής του άρθρου 10, τα οποία αποτελούν την εξειδίκευση και εφαρμογή των σχεδίων του πρώτου επιπέδου.

Άρθρο 3

Άρθρο 3 Εθνική Χωρική Στρατηγική

παρ. 1

1. Για τη βιώσιμη ανάπτυξη και οργάνωση του εθνικού χώρου, το Υπουργικό Συμβούλιο διαμορφώνει Εθνική Χωρική Στρατηγική. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική απο- τελεί κείμενο αρχών και περιλαμβάνει βασικές κατευθύν- σεις χωρικής οργάνωσης, τους βασικούς άξονες, τους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους χωρι- κής ανάπτυξης στο επίπεδο της Γενικής Κυβέρνησης και των επιμέρους φορέων της, καθώς και τα προτεινόμενα μέτρα και δράσεις για την υλοποίηση της επιδιωκόμενης ανάπτυξης. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική αποτελεί βάση για το συντονισμό των στρατηγικών χωροταξικών Πλαι- σίων, των επιμέρους επενδυτικών σχεδίων και προγραμ-

παρ. 2

2. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική καταρτίζεται υπό την ευθύνη και εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία και εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο ύστερα από γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική μετά την έγκρισή της ανακοινώνεται στη Βουλή.

παρ. 3

3. Για την κατάρτιση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής λαμβάνονται υπόψη τα προγράμματα οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της παρ. 8 του άρθρου 79 του Συντάγματος, η Εθνική Αναπτυξιακή Στρατηγική της χώρας για κάθε προγραμματική περίοδο, το πλαίσιο δημοσιονομικής στρατηγικής και το εθνικό πρόγραμ- μα δημοσίων επενδύσεων, οι διεθνείς, ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και άλλα γενικά ή ειδικά προγράμματα εθνικής ή διαπεριφερειακής κλίμακας που επηρεάζουν σημαντικά τη διάρθρωση και ανάπτυξη του εθνικού χώρου.

παρ. 4

4. Οι βασικοί άξονες, οι στόχοι της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής λαμβάνονται υπόψη κατά την κατάρτιση των Ειδικών και Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων.

Άρθρο 4

Άρθρο 4 Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας

παρ. 1

1. Συνιστάται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέρ- γειας Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας, το οποίο αποτελεί- ται από δεκαεννέα (19) μέλη: α) Έναν (1) επιστήμονα αναγνωρισμένου κύρους, ευ- ρείας αποδοχής και εμπειρίας σε θέματα χωροταξίας ως Πρόεδρο, που ορίζεται με τον αναπληρωτή του, από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας μετά από δημό- σια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. β) Εκπροσώπους από: την Ένωση Περιφερειών Ελλά- δος (ΕΝΠΕ), την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ), το Οικονομικό Επιμε-

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Άρθρο 5

Άρθρο 5 Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια

παρ. 1

1. Τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια αποτελούν σύνολα κειμένων και διαγραμμάτων, με τα οποία προσδιορίζο- νται στρατηγικές κατευθύνσεις σε εθνικό επίπεδο, ιδίως, για: α) Τη χωρική διάρθρωση και δομή του οικιστικού δι- κτύου της Χώρας, β) τη χωρική διάρθρωση τομέων ή κλάδων παραγωγι- κών δραστηριοτήτων και γενικότερα τομέων ανάπτυξης εθνικής σημασίας σε εξειδίκευση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής εφόσον αυτή εμπεριέχει σχετικές κατευ- θύνσεις, γ) τη διαμόρφωση πολιτικής γης,

Άρθρο 6

Άρθρο 6 Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια

παρ. 1

1. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια αποτελούν σύνολα κειμένων, χαρτών ή και διαγραμμάτων, με τα οποία παρέχονται κατευθύνσεις χωρικής ανάπτυξης και οργάνωσης σε περιφερειακό επίπεδο, ιδίως, για: α) Την αποτίμηση, ανάδειξη και αξιοποίηση των ιδιαί- τερων αναπτυξιακών και γενικότερα χωρικών χαρακτη- ριστικών κάθε Περιφέρειας για την ισότιμη ένταξή της στον εθνικό, ενωσιακό και διεθνή χώρο, β) τη χωρική διάρθρωση των βασικών παραγωγικών τομέων και κλάδων, γ) τη χωρική διάρθρωση των περιφερειακών δικτύων μεταφορών και της λοιπής τεχνικής υποδομής περιφε-

παρ. 2

2. Στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια περιλαμ- βάνονται και οι εγκεκριμένοι οργανωμένοι υποδοχείς δραστηριοτήτων, καθώς και τα εγκεκριμένα σχέδια δημόσιων ή ιδιωτικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, σύμφωνα με τις διατάξεις που τις διέπουν.

παρ. 3

3. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια περιλαμβά- νουν σε ειδικό Παράρτημα, που συνοδεύεται από κείμε- να και διαγράμματα κατάλληλης κλίμακας, κατευθύνσεις ανά Δήμο που αφορούν ιδίως: α) τη χωροταξική και αναπτυξιακή φυσιογνωμία, β) τη διάρθρωση και δομή του οικιστικού δικτύου και την οικιστική ανάπτυξη, γ) την προστασία και ανάδειξη του φυσικού, πολιτιστι- κού και δομημένου περιβάλλοντος, δ) τα υπερτοπικά/ διαδημοτικά δίκτυα υποδομής, ε) τη χωρική οργάνωση των παραγωγικών δραστηρι- οτήτων ή άλλων χρήσεων στο μη αστικό, ιδίως, χώρο,

παρ. 4

4. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια συνοδεύονται από Πρόγραμμα Έργων, Ενεργειών και Προτεραιοτήτων, στο οποίο εξειδικεύονται οι απαιτούμενες για την εφαρ- μογή τους ενέργειες, έργα, ρυθμίσεις, μέτρα και προ- γράμματα, καθώς και οι φορείς και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.

παρ. 5

5. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια εναρμονίζο- νται με τις κατευθύνσεις των Ειδικών Χωροταξικών Πλαι- σίων, τις οποίες συντονίζουν, εξειδικεύουν ή και συμπλη- ρώνουν. Κατά την κατάρτισή τους λαμβάνονται υπόψη οι άξονες και οι στόχοι της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής, το περιφερειακό πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, τα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης, καθώς και άλλα γενικά ή ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα, πολιτι- κές και στρατηγικές που επηρεάζουν τη διάρθρωση και ανάπτυξη του χώρου. Αν προκύπτουν ασάφειες ή αντικρουόμενες κατευθύν- σεις μεταξύ των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων

παρ. 6

6. Στο αναπτυξιακό πρόγραμμα κάθε Περιφέρειας πε- ριλαμβάνονται κατά προτεραιότητα τα έργα και οι δρά- σεις που προωθούν την εφαρμογή των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων, σύμφωνα και με το πρόγραμμα ενεργειών και προτεραιοτήτων των τελευταίων.

παρ. 7

7. α) Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια εκπονού- νται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ύστερα από σχετική ενημέρωση της οι- κείας Περιφέρειας και υπό την επίβλεψη κοινών με την Περιφέρεια επιτροπών. β) Για την έγκριση των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων απαιτείται η γνώμη του οικείου Περιφερειακού Συμβουλίου, η οποία παρέχεται μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από τη λήψη της σχετικής μελέτης, που του διαβιβάζεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέρ- γειας. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας η διαδικασία συνεχίζεται χωρίς τη σχετική γνώμη. Ειδικά

παρ. 8

8. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τη συνδρομή των Περιφερειών παρακολουθεί και αξιο- λογεί την εφαρμογή των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων. Για το σκοπό αυτόν, συντάσσει τουλάχιστον ανά πενταετία εκθέσεις παρακολούθησης, στις οποίες αναφέρονται ο τρόπος εφαρμογής, τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν, καθώς και ο βαθμός ενσωμάτωσης των κατευθύνσεών τους στα υποκείμενα επίπεδα σχεδι- ασμού. Στις ίδιες εκθέσεις υποδεικνύονται ενέργειες και δράσεις που κατά περίπτωση απαιτούνται για την αποτε- λεσματική εφαρμογή των Περιφερειακών Στρατηγικών και κατευθύνσεων και επισημαίνονται ενέργειες και δρά-

παρ. 9

9. α) Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια αναθεω- ρούνται ανά πενταετία, εφόσον προκύπτει τεκμηριωμέ- νη προς τούτο ανάγκη από τις εκθέσεις παρακολούθη- σης. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα είναι κατ’ εξαίρεση δυνατή η τροποποίησή τους, με στόχο τη βελτίωση και την επικαιροποίησή τους, προκειμένου: αα) Να αντιμετωπιστούν ζητήματα που ανακύπτουν από την προώθηση ή εφαρμογή προγραμμάτων και δράσεων διεθνούς, ευρωπαϊκού, διασυνοριακού, δια- κρατικού ή διαπεριφερειακού χαρακτήρα, ββ) να αντιμετωπιστούν εξαιρετικές ανάγκες από φυ- σικές ή τεχνολογικές καταστροφές και κινδύνους στο

παρ. 10

10. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπορεί να επέρχονται εντοπισμένες και μη ουσιώδεις μεταβολές στα εγκεκριμένα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, όπως διορθώσεις σφαλμάτων, αποσαφηνίσεις διατυπώσεων, εναρμόνιση κειμένων και διαγραμμάτων.

παρ. 11

11. Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια εκπονούνται για όλες τις Περιφέρειες της Χώρας, πλην της Περιφέ- ρειας Αττικής. Για την Περιφέρεια Αττικής θέση Περιφε- ρειακού Χωροταξικού Πλαισίου επέχει το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας. Κατά την εκπόνηση των Περιφερειακών Χωροταξι- κών Πλαισίων εξετάζονται ζητήματα αλληλεπίδρασης και επικαλύψεων μεταξύ σχεδίων όμορων Περιφερειών. Κατά την κατάρτιση του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου Κεντρικής Μακεδονίας, ισχύουν επιπλέον τα εξής: α) Ενσωματώνονται οι εκάστοτε ισχύουσες κατευθύν-

παρ. 12

12. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται προδιαγραφές για την εκπόνη- ση, αξιολόγηση και τροποποίηση των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

παρ. 13

13. Όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας αναφέρονται τα «Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης» αποτελούν εφε- ξής Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια του παρόντος άρθρου. Η αναθεώρηση και τροποποίηση των εγκεκριμένων, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, Περιφερει- ακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, γίνεται με τη διαδικασία της παραγράφου 7.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Άρθρο 7

Άρθρο 7 Τοπικά Χωρικά Σχέδια

παρ. 1

1. Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια αποτελούν σύνολα κειμέ- νων, χαρτών και διαγραμμάτων με τα οποία καθορίζο- νται το πρότυπο χωρικής οργάνωσης και ανάπτυξης, οι χρήσεις γης, οι όροι και περιορισμοί δόμησης, καθώς και κάθε άλλο μέτρο, όρος ή περιορισμός που απαιτείται για την ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση της περιοχής ενός πρωτοβάθμιου Ο.Τ.Α..

παρ. 2

2. Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια καλύπτουν την έκταση ενός Δήμου. Μπορεί επίσης να εκπονούνται σε διαδη- μοτικό επίπεδο, έπειτα από σχετικές αποφάσεις των οι- κείων Δημοτικών Συμβουλίων. Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων και περιέχουν τις αναγκαίες ρυθ- μίσεις για την επίτευξη των σκοπών τους.

παρ. 3

3. Με τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια καθορίζονται για κάθε δημοτική ενότητα οι ακόλουθες κατηγορίες περιοχών: α) Οικιστικές Περιοχές: αα) Ως οικιστικές περιοχές νοούνται οι περιοχές του Δήμου που εξυπηρετούν τη διαβίωση και την οργανωμέ- νη οικονομική και κοινωνική ζωή και δραστηριότητα του ανθρώπου. Στις οικιστικές περιοχές περιλαμβάνονται όλες οι πολεοδομημένες, εντός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων, περιοχές του οικείου δήμου, οι οικισμοί προ του 1923 ή με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, καθώς και οι προς πολεοδόμηση περιοχές. Περιλαμβάνονται επίσης και οι Περιοχές Ειδικά Ρυθμιζόμενης Πολεοδόμη-

παρ. 4

4. Μετά την έγκριση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων, κάθε οικιστική, παραγωγική ή άλλη ανάπτυξη επιτρέπε- ται μόνον εφόσον είναι συμβατή με τις χρήσεις γης και τους λοιπούς όρους και περιορισμούς που καθορίζονται με αυτά.

παρ. 5

5. Κατά τη διαδικασία εκπόνησης των Τοπικών Χωρι- κών Σχεδίων, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με απόφασή του που εκδίδεται ύστερα από εισήγηση της αρμόδιας Υπηρεσίας και γνώμη του Κεντρικού Συμβουλί- ου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, μπορεί να αναστείλει τη χορήγηση οικοδομικών αδειών ή και εργασιών στην περιοχή ή σε τμήματά της και να απα- γορεύσει τις κατατμήσεις των ιδιοκτησιών πέρα από το οριζόμενο στην ίδια απόφαση όριο εμβαδού. Η κατά το προηγούμενο εδάφιο αναστολή και απαγόρευση ισχύει μέχρι την έγκριση του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου. Περαι- τέρω παράταση της αναστολής αυτής είναι δυνατόν να

παρ. 6

6. α) Η κίνηση της διαδικασίας για τη σύνταξη Τοπικού Χωρικού Σχεδίου γίνεται είτε από τον οικείο Δήμο είτε από τo Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τα Τοπι- κά Χωρικά Σχέδια υπόκεινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης. β) Η έγκριση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων γίνεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητή- σεων. Για τις μητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και

παρ. 7

7. Όρια και ρυθμίσεις εγκεκριμένων Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου, που έχουν καθοριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 (Α’ 33), αποτελούν το περιεχόμενο των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων και μπορεί να τροποποιούνται με τα προεδρικά διατάγματα της παραγράφου 6, εφόσον τούτο κρίνεται πολεοδομικώς απαραίτητο για την κάλυψη αναγκών οικιστικής, παρα- γωγικής ή επιχειρηματικής ανάπτυξης και ανασυγκρό- τησης εντός της οικείας δημοτικής ενότητας, ύστερα από συνεκτίμηση των ιδιαίτερων περιβαλλοντικών τους χαρακτηριστικών και εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσί- ας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μετά

παρ. 8

8. Όρια και ρυθμίσεις προεδρικών διαταγμάτων που έχουν εκδοθεί δυνάμει της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 1577/1985 (Α’ 210), όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 του ν. 2831/2000 (Α’ 140), περιλαμβάνονται στο περιεχόμενο του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου και μπορεί να συμπληρώνονται ή να τροποποιούνται με τα προεδρικά διατάγματα της παραγράφου 6 του παρόντος, σύμφω- να με τα προβλεπόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 4067/2012 (Α’ 79).

παρ. 9

9. Η οικεία Περιφέρεια παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή των ρυθμίσεων των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων. Για το σκοπό αυτόν, συντάσσει ανά πενταετία τουλάχιστον εκθέσεις αξιολόγησης, με τις οποίες αποτι- μάται ο τρόπος εφαρμογής των κατευθύνσεων και ρυθ- μίσεων των ανωτέρω σχεδίων, καταγράφονται αστοχίες, αδυναμίες και προβλήματα που εντοπίστηκαν κατά την εφαρμογή τους και διατυπώνονται προτάσεις αντιμετώ- πισής τους. Με τις εκθέσεις αξιολόγησης καταγράφεται επίσης η αναγκαιότητα προσαρμογής του Τοπικού Χω- ρικού Σχεδίου σε νέα δεδομένα, καθώς και σε κατευθύν- σεις που προκύπτουν από την έγκριση, αναθεώρηση ή

Άρθρο 8

Άρθρο 8 Ειδικά Χωρικά Σχέδια

παρ. 1

1. Για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων που μπορεί να λειτουρ- γήσουν ως υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμάτων υπερτοπικής κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας ή για τις οποίες απαιτείται ειδική ρύθμιση των χρήσεων γης και των λοιπών όρων ανάπτυξής τους, καταρτίζονται Ειδικά Χωρικά Σχέδια. Επίσης, Ειδικά Χωρικά Σχέδια μπορεί να καταρτιστούν και για προγράμματα αστικής ανάπλασης ή και περιβαλλοντικής προστασίας ή αντιμετώπισης των συνεπειών από φυσικές καταστροφές.

παρ. 2

2. Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια αποτελούν σύνολα κειμέ- νων, χαρτών και διαγραμμάτων με τα οποία καθορίζο- νται χρήσεις γης, γενικοί όροι και περιορισμοί δόμησης, καθώς και κάθε άλλο μέτρο, όρος ή περιορισμός που απαιτείται ώστε να καταστούν οι εν λόγω περιοχές κα- τάλληλες είτε για τη δημιουργία οργανωμένων υποδο- χέων δραστηριοτήτων ή για την πραγματοποίηση προ- γραμμάτων και παρεμβάσεων της παραγράφου 1.

παρ. 3

3. Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια εντάσσονται στο ίδιο επίπε- δο σχεδιασμού με τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια και μπορεί να τροποποιούν τις ρυθμίσεις των εγκεκριμένων Τοπικών Χωρικών Σχεδίων και τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου, σύμ- φωνα με τη διαδικασία της παραγράφου 5.

παρ. 4

4. α) Η κίνηση της διαδικασίας για τη σύνταξη των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων γίνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή από τον οικείο Δήμο ή την οικεία Περιφέρεια ή από το φορέα υλοποίησης του σχεδίου, έργου ή προγράμματος. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται οι προδιαγραφές και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη σύνταξη των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων. β) Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια πρέπει να εναρμονίζονται με τα Ειδικά και Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, κα- θώς και με τις κατευθύνσεις της οικείας αναπτυξιακής πολιτικής και λαμβάνουν υπόψη τις κατευθύνσεις των

παρ. 5

5. α) Με τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια μπορεί να τροπο- ποιούνται προγενέστερα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου και τυχόν ισχύουσες για την περιο- χή του σχεδίου γενικές και ειδικές πολεοδομικές ρυθμί- σεις, ιδίως όσον αφορά τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης και όρους και περιορισμούς δόμησης κατόπιν σχετικής προέγκρισης που χορηγείται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλο- ντος, ύστερα από υποβολή αίτησης προέγκρισης από το φορέα υλοποίησης, εισήγηση της αρμόδιας Υπηρεσίας και σύμφωνη γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεο- δομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Η απόφαση του

παρ. 6

6. Όρια και ρυθμίσεις εγκεκριμένων Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου, που έχουν καθοριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 (Α’ 33), περιλαμβάνο- νται στο περιεχόμενο των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων και μπορεί να τροποποιούνται με τα προεδρικά διατάγματα της παραγράφου 4. Μετά την έγκριση των Ειδικών Χω- ρικών Σχεδίων, οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου που έχουν ενσωματωθεί σε αυτά, παύουν να ισχύουν ως αυτοτελείς ρυθμίσεις, ως προς το τμήμα τους που ενσωματώνεται σε αυτά και ισχύουν οι ρυθμίσεις του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου.

παρ. 7

7. Όρια και ρυθμίσεις προεδρικών διαταγμάτων που έχουν εκδοθεί δυνάμει της παρ.1 του άρθρου 4 του ν. 1577/1985, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 του ν. 2831/2000, περιλαμβάνονται στο περιεχόμενο του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου και μπορεί να συμπληρώνονται ή να τροποποιούνται με τα προεδρικά διατάγματα της παραγράφου 4 του παρόντος ή σύμφωνα με τα προ- βλεπόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 4067/2012.

παρ. 8

8. Οι ρυθμίσεις των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων είναι δεσμευτικές για όλα τα εκπονούμενα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, καθώς και για κάθε ένταξη των περιοχών που καλύπτονται από Ειδικό Χωρικό Σχέδιο σε σχέδιο πόλε- ως. Κατ’ εξαίρεση, με τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια μπορεί να τροποποιούνται όρια και ρυθμίσεις των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων ύστερα από ειδική αιτιολογία και σύμφωνη γνώ- μη του φορέα ανάπτυξης ή διοίκησης της περιοχής που έχει ενταχθεί σε Ειδικό Σχέδιο. Στις περιπτώσεις αυτές, το προεδρικό διάταγμα για την έγκριση του Τοπικού Χωρι- κού Σχεδίου προτείνεται και από τον καθ’ ύλην αρμόδιο για το τροποποιούμενο Ειδικό Χωρικό Σχέδιο Υπουργό.

παρ. 9

9. Ειδικά Χωρικά Σχέδια, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου, αποτελούν επίσης: α) Οι Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυ- ξης (ΠΟΤΑ) του άρθρου 29 του ν. 2545/1997, οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτή- των (ΠΟΑΠΔ) του άρθρου 24 του ν. 1650/1986, τα Τοπικά Ρυμοτομικά Σχέδια του άρθρου 26 του ν. 1337/1983. β) Οι Οργανωμένοι Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επι- χειρηματικών Δραστηριοτήτων της παρ. 4 του άρθρου 41 του ν. 3982/2011. γ) Τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (ΕΣΧΑΔΑ) του άρθρου 12 του ν. 3986/2011

παρ. 10

10. Κατά τη διαδικασία εκπόνησης του Ειδικού Χω- ρικού Σχεδίου και εφόσον η προτεινόμενη ανάπτυξη αφορά σε δημόσιο ή δημοτικό φορέα, μπορεί να επιβάλ- λεται, ύστερα από γνώμη του αρμόδιου Κεντρικού Συμ- βουλίου και σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις, αναστολή χορήγησης αδειών δόμησης για ορισμένες χρήσεις είτε σε όλη την περιοχή του σχεδίου είτε σε μέρος αυτής, ύστερα από αιτιολογημένη εισήγηση της αρμόδιας υπη- ρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

παρ. 11

11. Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια τροποποιούνται σύμφωνα με τη διαδικασία της παραγράφου 4 εφόσον προκύψει τεκμηριωμένη προς τούτο ανάγκη από την τεχνική έκθε- ση αξιολόγησης και πάντως όχι σε διάστημα μικρότερο των πέντε (5) ετών από τη θεσμοθέτησή τους.

παρ. 12

12. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπορεί να καθορίζονται οι προδιαγραφές για την εκπόνηση και τη διαδικασία τροποποίησης των Ει- δικών Χωρικών Σχεδίων.

Άρθρο 9

Άρθρο 9 Συντελεστής δόμησης

παρ. 1

1. Στις οικιστικές περιοχές, οι οποίες προτείνονται προς πολεοδόμηση με βάση τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια ή τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια των άρθρων 7 και 8, καθορίζονται ανώτατα όρια συντελεστή δόμησης ως εξής: α) Για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση κύ- ριας κατοικίας ο συντελεστής δόμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,8, β) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση πολε- οδομικού κέντρου ο συντελεστής δόμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,2, γ) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση τουρι- σμού – αναψυχής ο συντελεστής δόμησης δεν μπορεί

παρ. 2

2. Στις περιοχές παραγωγικών δραστηριοτήτων, οι οποίες προτείνονται προς πολεοδόμηση με βάση τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια ή τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια των άρθρων 7 και 8, καθορίζονται ανώτατα όρια συντελεστή δόμησης ως εξής: α) Για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση χον- δρεμπορίου ο συντελεστής δόμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,2, β) για τις περιοχές που προορίζονται για τις λοιπές χρήσεις παραγωγικών δραστηριοτήτων ο συντελεστής δόμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,6.

παρ. 3

3. Οι ανωτέρω καθοριζόμενοι συντελεστές δόμησης εφαρμόζονται μετά την έγκριση του σχεδίου εφαρμογής του άρθρου 10.

παρ. 4

4. Ειδικές διατάξεις με τις οποίες έχουν καθοριστεί συντελεστές δόμησης μεγαλύτεροι από τους προβλε- πόμενους στην παράγραφο 1 ή και διαφορετικός τρόπος υπολογισμού αυτών, διατηρούνται σε ισχύ.

παρ. 5

5. Στους πόλους υπερτοπικής σημασίας του ν. 2730/1999 (Α’ 130), κατ’ εξαίρεση των οριζομένων στις παραγράφους 1 και 2, στις προς πολεοδόμηση περιοχές, καθορίζεται με το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο του άρθρου 8 ο συντελεστής δόμησης ή ο μέσος συντελεστής που έχει οριστεί από τις εκάστοτε ειδικές διατάξεις που τους διέ- πουν. Αν δεν έχει οριστεί συντελεστής δόμησης από τις ειδικές διατάξεις, με το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο του άρθρου 8 καθορίζεται μέσος συντελεστής δόμησης, ο οποίος δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 0,8.

Άρθρο 10

Άρθρο 10 Πολεοδομικά Σχέδια Εφαρμογής

παρ. 1

1. Για την πολεοδόμηση ορισμένης περιοχής απαιτείται η σύνταξη και έγκριση Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμο- γής το οποίο περιλαμβάνει το Πολεοδομικό Σχέδιο και Πράξη Εφαρμογής. Με τα σχέδια αυτά εξειδικεύονται, σε κλίμακα πόλης ή οικισμού ή τμημάτων αυτών ή σε ζώνες και περιοχές ειδικών χρήσεων, οι ρυθμίσεις των Τοπικών ή Ειδικών Χωρικών Σχεδίων περί χρήσεων γης και όρων δόμησης και καθορίζονται επακριβώς οι κοινό- χρηστοι, κοινωφελείς και οικοδομήσιμοι χώροι της προς πολεοδόμηση περιοχής, καθώς και τα διαγράμματα των δικτύων υποδομής.

παρ. 2

2. Για την κατάρτιση Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμο- γής απαιτείται η ύπαρξη εγκεκριμένων Τοπικών ή Ειδι- κών Χωρικών Σχεδίων των άρθρων 7 και 8. Αν δεν έχει εγκριθεί για την προς πολεοδόμηση περιοχή Τοπικό ή Ειδικό Χωρικό Σχέδιο και η περιοχή συνεχίζει να καλύ- πτεται από ισχύον Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο ή Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης, ακολουθείται η διαδικασία πολεοδόμησης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 7, 8 έως 14, 15 και 19 του ν. 2508/1997 (Α’ 124), αν πρόκειται για περιοχή που έχει καθορισθεί ως περιοχή ανάπλασης ή αν πρόκειται για προβληματική περιοχή προς πολεοδομική αναμόρφωση ή αν πρόκειται για οικισμό κάτω των 2.000 κατοίκων, αντίστοιχα.

παρ. 3

3. Τα Πολεοδομικά Σχέδια Εφαρμογής καταρτίζονται για το σύνολο των περιοχών των Τοπικών ή Ειδικών Χω- ρικών Σχεδίων που προορίζονται για πολεοδόμηση ή και για τμήμα αυτών, το οποίο πρέπει πάντως να αποτελεί πολεοδομική ενότητα, όπως αυτή καθορίζεται στο οικείο Τοπικό ή Ειδικό Χωρικό Σχέδιο.

παρ. 4

4. α) Η κίνηση της διαδικασίας σύνταξης των Πολε- οδομικών Σχεδίων Εφαρμογής γίνεται από τον οικείο Δήμο. Η διαδικασία μπορεί να κινηθεί και από την Απο- κεντρωμένη Διοίκηση, ύστερα από σχετική ενημέρωση του οικείου Δήμου. β) Τα Πολεοδομικά Σχέδια Εφαρμογής, πριν από την έγκρισή τους, εκτίθενται με το σχετικό κτηματογραφικό διάγραμμα στον οικείο Δήμο επί είκοσι (20) εργάσιμες ημέρες. Για το γεγονός αυτό ειδοποιείται το κοινό με σχετική δημοσίευση σε δύο (2) εφημερίδες, τοπικής ή εθνικής κυκλοφορίας και στην ιστοσελίδα του Δήμου. Κατ’ εξαίρεση η πιο πάνω προθεσμία μπορεί να παρα-

παρ. 5

5. Η έγκριση Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμογής σε περιοχές που έχουν ενταχθεί σε Ειδικά Χωρικά Σχέδια ή διέπονται από ειδικότερες ρυθμίσεις γίνεται σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στις κείμενες διατάξεις.

παρ. 6

6. Μετά την έγκριση των Πολεοδομικών Σχεδίων Εφαρμογής απαγορεύεται η τροποποίησή τους για μία πενταετία, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες καθίστανται αναγκαίες ειδικότερες επιμέρους τροποποιήσεις τους για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του σχεδιασμού στην περιοχή.

παρ. 7

7. Όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας αναφέρεται η «Πολεοδομική Μελέτη» νοείται εφεξής το Πολεοδομικό Σχέδιο Εφαρμογής του παρόντος άρθρου.

παρ. 8

8. Κατά τη διαδικασία εκπόνησης Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμογής μπορεί να επιβάλλεται αναστολή οικοδομικών αδειών και εργασιών κατά τις διατάξεις του άρθρου 7 με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’

Άρθρο 11

Άρθρο 11 Κωδικοποίηση διατάξεων χωροταξίας και πολεοδομίας

παρ. 1

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης, Δια- φάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, συνιστάται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ειδική νομοπαρασκευα- στική επιτροπή της οποίας τα μέλη δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν τα είκοσι (20), για τη σύνταξη κώδικα χω- ροταξίας και πολεοδομίας.

παρ. 2

2. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται το ποσό και ο τρόπος καταβολής της αποζημίωσης των μελών της επι- τροπής, των ειδικών εισηγητών που τυχόν ορίζονται και των γραμματέων, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 21 του ν. 4354/2015 (Α’ 176), και ρυθμίζεται κάθε άλλο σχετικό θέμα.

παρ. 3

3. Η επιτροπή συγκροτείται από δικαστικούς λειτουρ- γούς, καθηγητές ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και από ιδιώτες επιστήμονες ειδικευμένους σε θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας.

παρ. 4

4. Ο πρόεδρος και τα μέλη της επιτροπής ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία και τάσσεται ο χρόνος περάτωσης του έρ- γου της. Με την ίδια απόφαση ορίζονται έως τρεις (3) υπάλληλοι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας οι οποίοι ασκούν καθήκοντα γραμματέα της επιτροπής.

παρ. 5

5. Ο κατά την παράγραφο 1 κώδικας περιλαμβάνει τις ισχύουσες διατάξεις νόμων και κανονιστικών πράξεων, που αφορούν τη χωροταξική και πολεοδομική νομο- θεσία.

παρ. 6

6. Κατά τη σύνταξη του κώδικα, επιτρέπεται η κα- τάργηση διατάξεων που κρίνονται ατελέσφορες για την επίτευξη πρακτικών αποτελεσμάτων, η απάλειψη διατάξεων που έχουν καταργηθεί σιωπηρώς, καθώς και των μεταβατικών διατάξεων που δεν έχουν πλέον πεδίο εφαρμογής, η προσαρμογή διατάξεων προς το ισχύον Σύνταγμα, η αναδιατύπωση διατάξεων και η εισαγωγή διατάξεων για την απλούστευση ή την άρση ερμηνευ- τικών αμφιβολιών ή συσχετισμού προς παρεμφερείς διατάξεις, ο καθορισμός των αρμόδιων οργάνων σε συνάρτηση με το υφιστάμενο οργανωτικό σχήμα των κεντρικών και αποκεντρωμένων υπηρεσιών και των ορ- γάνων της αυτοδιοίκησης, η ενοποίηση και η αναδιάρ- θρωση νομοθετημάτων, καθώς και κάθε άλλη μεταβολή απαραίτητη για την ενότητα της ρυθμίσεως.

παρ. 7

7. Ο κώδικας καταρτίζεται σε ηλεκτρονική βάση και ορίζονται οι εξουσιοδοτικές διατάξεις για τα αρμόδια όργανα, τη διαδικασία ενημέρωσης, επικαιροποίησης και έγκρισης της τροποποίησής του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΤΕΛΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 12

Άρθρο 12 Εναρμόνιση χωροταξικών και πολεοδομικών διατάξεων προς το νέο σύστημα χωρικού σχεδιασμού

παρ. 1

1. α) Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρό- ταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εξει- δικεύονται το ειδικό περιεχόμενο, η διαδικασία και οι προθεσμίες έγκρισης, αναθεώρησης, τροποποίησης, καθώς και τα αρμόδια όργανα έγκρισης των πλαισίων και σχεδίων του συστήματος χωρικού σχεδιασμού του παρόντος νόμου. β) Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, τρο- ποποιούνται, συμπληρώνονται και αναμορφώνονται, προκειμένου να προσαρμοστούν προς την ορολογία, τα

παρ. 2

2. Τα πολεοδομικά σταθερότυπα που έχουν εγκριθεί με την υπ’ αριθμ. 10788/2004 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Δ’ 285), αναθεωρούνται, προκειμένου να εναρμονιστούν με τις διατάξεις του παρόντος, με απόφαση του Υπουρ- γού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.

παρ. 3

3. Το ισχύον Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης που εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 6876/4871/2008 απόφαση της Βουλής (Α’128) επέχει εφεξής θέση Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής και μπορεί να τροποποιείται και να συμπληρώνεται με τη διαδικασία του άρθρου 3. Μετά την έγκριση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής, το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδια- σμού και Αειφόρου Ανάπτυξης ενσωματώνεται σε αυτήν και παύει να ισχύει.

παρ. 4

4. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζεται για κάθε κατηγορία χωρικών σχεδίων του παρόντος, το είδος των απαιτούμενων ει- δικών μελετών για την κατάρτισή τους, οι προδιαγραφές εκπόνησης αυτών, οι ειδικότητες των μελετητών και κάθε άλλο θέμα που αφορά την εκπόνηση, έλεγχο και εφαρ- μογή αυτών.

Άρθρο 13

Άρθρο 13 Μεταβατικές διατάξεις

παρ. 1

1. Εκκρεμείς διαδικασίες έγκρισης ή τροποποίησης Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου, Σχεδίου Χωρικής και Οι- κιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης και Πολεοδομικών Μελετών συνεχίζονται με βάση τις διατάξεις δυνάμει των οποίων εκπονούνται.

παρ. 2

2. Έως την έγκριση των Τοπικών Χωρικών και Ειδικών Χωρικών Σχεδίων του παρόντος νόμου, είναι επιτρεπτή η πολεοδόμηση σε περιοχές που προβλέπονται για το σκοπό αυτόν από εγκεκριμένο ρυθμιστικό σχέδιο, Γενι- κό Πολεοδομικό Σχέδιο, Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης ή Ζώνη Οικιστικού Ελέγ- χου, σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις. Έως την έγκριση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων είναι δυνατή η τροποποίηση εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, σύμ- φωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις.

παρ. 3

3. Εκκρεμείς διαδικασίες έγκρισης ή τροποποίησης Ει- δικών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης ολοκληρώνονται με τις διατάξεις του άρθρου 7 του ν. 2742/1999 (Α’ 207).

παρ. 4

4. Εκκρεμείς διαδικασίες αναθεώρησης ή τροποποίη- σης Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης ολοκληρώνονται με τις δια- τάξεις του άρθρου 8 του ν. 2742/1999. Για τις ανωτέρω εκκρεμείς διαδικασίες, με απόφαση του Υπουργού Περι- βάλλοντος και Ενέργειας, μπορεί να καθορίζονται ειδικό- τερες προδιαγραφές για την εναρμόνιση με τον παρόντα νόμο και να καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια.

παρ. 5

5. Εκκρεμείς διαδικασίες έγκρισης ρυθμιστικών σχε- δίων ολοκληρώνονται ως εξής: α) οι στρατηγικές κατευθύνσεις αυτών εγκρίνονται με την απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργει- ας του άρθρου 6 και β) οι ρυθμιστικές κατευθύνσεις αυτών εγκρίνονται με το διάταγμα του άρθρου 7.

παρ. 6

6. Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, Σχέδιο Χωρικής και Οι- κιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης, Πολεοδομικές Με- λέτες και γενικότερα σχέδια Πολεοδομικού Σχεδιασμού, που εγκρίθηκαν ή τροποποιήθηκαν με τις μεταβατικές διατάξεις του Κεφαλαίου Α’ του ν. 4269/2014 (Α’ 142) και τις χρήσεις γης του Κεφαλαίου Β’ του ν. 4269/2014, όσο αυτό ήταν σε ισχύ, αναθεωρούνται υποχρεωτικά ως προς τις χρήσεις γης εντός ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύ- ος του διατάγματος που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 238 του ν. 4389/2016 (Α’ 94) διαφορετικά θεω- ρούνται άκυρα ως προς τις προβλεπόμενες χρήσεις γης. Η ανωτέρω προθεσμία μπορεί να παρατείνεται ύστερα από αίτημα του αρμόδιου για την τροποποίηση οργάνου και την αποδοχή του αιτήματος αυτού από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με απόφασή του.

παρ. 7

7. Εκκρεμείς διαδικασίες έγκρισης σχεδίων με τις δι- ατάξεις του ν. 4269/2014, όπως αυτός ίσχυσε μέχρι την αντικατάστασή του με τον παρόντα νόμο, περατώνονται βάσει των εν λόγω διατάξεων του ν. 4269/2014. Οι φο- ρείς υλοποίησης των σχεδίων του προηγούμενου εδα- φίου μπορούν, με αίτησή τους η οποία κατατίθεται στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποκλειστικά εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, να επιλέξουν την υπαγωγή τους στις διατάξεις του παρόντος.

Άρθρο 14

Άρθρο 14 Καταργούμενες διατάξεις Από την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, με την επι- φύλαξη των ειδικότερων διατάξεων του παρόντος, κα- ταργούνται: α) τα άρθρα 1 έως 13α του ν. 4269/2014 (Α’ 142), β) κάθε άλλη διάταξη που αντίκειται στον παρόντα νόμο ή ανάγεται σε θέματα που ρυθμίζονται από αυτόν.

ΜΕΡΟΣ Β’

ΜΕΡΟΣ Β’ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Άρθρο 15

Άρθρο 15 Τροποποίηση διατάξεων των νόμων 4067/2012 (Α’ 79), 4258/2014 (Α’ 94) και 4178/2013 (Α’ 174)

παρ. 1

1. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 29 του ν. 4067/2012 αντικαθίσταται ως εξής: «6. Παρατείνεται η ισχύς των οικοδομικών αδειών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 3α του άρθρου 6 του από 8.7.1993 προεδρικού διατάγματος (Δ’ 795), έως και τις 31.12.2017, προκειμένου να ολοκλη- ρωθούν οι όψεις και η τυχόν στέγη του κτιρίου και να ενταχθούν στην παρ. 4γ του άρθρου 6 του ν. 4030/ 2011.».

παρ. 2

2. Το άρθρο 47Α του ν. 4067/2012 αντικαθίσταται ως εξής: «Άρθρο 47Α Αν μέχρι την ημερομηνία ενάρξεως του ν. 4067/2012 έχει υποβληθεί φάκελος για την έκδοση διοικητικής πρά- ξης άδειας εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1577/1985 ως τροποποιήθηκε, κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη, η προθεσμία έκδοσης παρατείνεται έως 31.12.2017.».

παρ. 3

3. Η παρ. 4 του άρθρου 11 του ν. 4258/2014 αντικα- θίσταται ως εξής: «4. Η ισχύς των αδειών επισκευής κτισμάτων σε σει- σμόπληκτες και πυρόπληκτες περιοχές που εκδόθηκαν σύμφωνα με ειδικές ρυθμίσεις υπουργικών αποφάσεων κατ’ εξουσιοδότηση του ν. 1190/1981 (Α’ 203), ως ισχύει, και οι οποίες δεν είχαν λήξει την 1.3.2011 παρατείνεται έως 31.12.2017.».

παρ. 4

4. Η περίπτωση γ’ της παρ. 2 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013 αντικαθίσταται ως εξής: «γ. Σε νομίμως υφιστάμενες χρήσεις κτιρίων ή εγκατα- στάσεων οι οποίες διατηρούνται, καθώς και σε χρήσεις οι οποίες λειτουργούν με οικοδομικές άδειες που εκδό- θηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 26 του ν. 2831/2000, επιτρέπεται έως 31.12.2017 ο εκσυγχρονισμός και η κτι- ριακή τους επέκταση, με τους όρους δόμησης που ίσχυ- αν κατά το χρόνο έγκρισης της παρέκκλισης, μετά από έγκριση του αρμόδιου για τη λειτουργικότητα φορέα, καθώς και εργασίες συντήρησης, επισκευής, ενεργειακής αναβάθμισης και διαρρυθμίσεων των κτιρίων, που απο-

Άρθρο 16

Άρθρο 16 Τροποποίηση διατάξεων του ν. 4109/2013 (Α’ 16) Η παρ. 20 του άρθρου 8 του ν. 4109/2013 τροποποι- είται ως εξής: «20. Παρατείνεται το μεταβατικό διάστημα λειτουργίας των καταργούμενων και συγχωνευόμενων φορέων έως 31.12.2017, για λόγους εξασφάλισης της δυνατότητας υλοποίησης των συγχρηματοδοτούμενων Πράξεων της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ 2014 - 2020. Για ισόχρονο διάστημα παρατείνεται και η διάρκεια θητείας των Διοικητικών Συμβουλίων των καταργού-

Άρθρο 17

Άρθρο 17 Η παρ. 2 του άρθρου 35 του ν. 4430/2016 τροποποι- είται ως εξής: «2.α) Οι υφιστάμενες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης μετατρέπονται σε Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης Ευάλωτων Ομάδων ή σε Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης Ειδικών Ομάδων και οι Κοιν.Σ.Επ.. Συλλογικού και Παραγωγικού Σκοπού και οι Κοιν.Σ.Επ. Κοινωνικής Φροντίδας μετατρέπονται σε Κοιν.Σ.Επ. Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας ή σε Συνεταιρισμό Εργαζομένων με αντίστοιχη τροποποίηση του καταστατικού τους και μετά την υποβολή αίτησης, η οποία κατατίθεται στο

Άρθρο 18

Άρθρο 18 Η παρ. 9 του άρθρου 11 του ν. 4430/2016 (Α’ 205) αντι- καθίσταται ως εξής: «9. Αν Κοιν.Σ.Επ. ή Συνεταιρισμός Εργαζομένων δια- γραφούν από το Μητρώο με πρωτοβουλία της Διοίκη- σης, σύμφωνα με τις προβλέψεις του παρόντος άρθρου, οφείλουν εντός ενενήντα (90) ημερών από την κοινοποί- ηση σε αυτούς της πράξης διαγραφής, να ενεργήσουν τη νόμιμη μετατροπή της Κοιν.Σ.Επ. ή του Συνεταιρισμού Εργαζομένων σε μορφή επιχείρησης που τα μέλη επι- θυμούν ή να προβούν στη λύση της. Σε κάθε περίπτω- ση, μετά τη λύση ή πριν τη μετατροπή σε άλλη νομική

Άρθρο 19

Άρθρο 19 Η παρ. 3 του άρθρου 27 του ν. 4314/2014 (Α’ 265) αντι- καθίσταται ως εξής: «3. Όλες οι πράξεις που εντάσσονται στα Περιφερειακά ΕΠ εγγράφονται σε μία (1) συλλογική απόφαση (ΣΑΕΠ) ανά οικεία περιφέρεια. Από 1.1.2018 οι πράξεις που εντάσσονται στα Τομεακά ΕΠ εγγράφονται σε μία (1) συλλογική απόφαση (ΣΑΕ) ανά ΕΠ.».

Άρθρο 20

Άρθρο 20 Στην παρ. 3 του άρθρου 4 του π.δ. 123/2016 (Α’ 208) προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Όπου στην κείμενη νομοθεσία αναφέρεται ο Υπουρ- γός Επικρατείας αρμόδιος για θέματα Δημόσιας Ραδι- οτηλεόρασης νοείται εφεξής ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης.»

Άρθρο 21

Άρθρο 21 Ορισμοί, όροι και προϋποθέσεις για την εγκατάσταση Πράσινων Σημείων

παρ. 1

1. Αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 38 του ν. 4042/2012 (Α’ 24), όπως αυτό προστέ- θηκε με το άρθρο 42 του ν. 4409/2016 (Α’ 136), ως εξής: «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξειδικεύονται οι ορισμοί και καθορίζονται οι κατηγορίες και οι προδιαγραφές των Πράσινων Ση- μείων και των Κέντρων Ανακύκλωσης, Εκπαίδευσης και Διαλογής στην Πηγή (Κ.Α.Ε.ΔΙ.Σ.Π.).».

παρ. 2

2. Στο άρθρο 11 του ν. 4042/2012 προστίθενται οι πα- ρακάτω ορισμοί: «21. Πράσινο Σημείο: ορίζεται χώρος οργανωμένος από Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού, ο οποίος είναι οριοθετημένος και διαμορφωμένος με την κατάλληλη υποδομή και εξοπλι- σμό, ώστε οι πολίτες να αποθέτουν χωριστά συλλεγέντα ανακυκλώσιμα αστικά απόβλητα ή χρησιμοποιημένα αντικείμενα, προκειμένου αυτά να προωθηθούν για ανακύκλωση ή για επαναχρησιμοποίηση. Τα Πράσινα Σημεία (ΠΣ) διακρίνονται σε μικρά και σε μεγάλα ανάλο- γα με τον όγκο και τις κατηγορίες των ανακυκλώσιμων υλικών που δέχονται, τη λειτουργία τους και την έκταση

παρ. 3

3. Στο Κεφάλαιο Α’του Μέρους ΣΤ’ του ν. 4042/2012, προστίθεται άρθρο 44Α ως εξής: «Άρθρο 44Α 1. Τα Μικρά Πράσινα Σημεία χωροθετούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρούσα παράγραφο και διέπο- νται από τους κατωτέρω όρους και περιορισμούς: α) Εγκαθίστανται με απόφαση του Δημοτικού Συμβου- λίου μετά από την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση σύμφωνα με την υπουργική απόφαση οικ.37674/2016 (Β’ 2471) Ομάδα 4η - Συστήματα περιβαλλοντικών υπο- δομών α/α 9β, σε οικόπεδα ή γήπεδα που ανήκουν στον οικείο δήμο ή που ενοικιάζονται από αυτόν ή που του

Άρθρο 22

Άρθρο 22 Τροποποιήσεις περί των Νομικών Προσώπων που δύνανται να διενεργούν ενεργειακές επιθεωρήσεις

παρ. 1

1. Η παρ. 4 του άρθρου 54 του ν. 4409/2016 αντικα- θίσταται ως εξής: «4. Τηρείται ξεχωριστό Μητρώο για τα νομικά πρό- σωπα οποιασδήποτε νομικής μορφής, των οποίων ένα τουλάχιστον μέλος ή εταίρος ή υπάλληλος με σύμβαση εργασίας είναι Ενεργειακός Επιθεωρητής. Η μερίδα κάθε νομικού προσώπου ενημερώνεται ταυτόχρονα για κάθε μεταβολή που αφορά στο φυσικό πρόσωπο - Ενεργειακό Επιθεωρητή.»

παρ. 2

2. Η παρ. 2 του άρθρου 55 του ν. 4409/2016 αντικα- θίσταται ως εξής: «2. Για την εγγραφή νομικών προσώπων στο Μητρώο, απαιτείται η ηλεκτρονική υποβολή στο πληροφοριακό σύστημα του Μητρώου Ενεργειακών Επιθεωρητών, που τηρείται στα Τμήματα Επιθεώρησης Ενέργειας Νοτίου και Βορείου Ελλάδος του Σώματος Επιθεώρησης Πε- ριβάλλοντος, Δόμησης, Ενέργειας και Μεταλλείων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας των παρακάτω δικαιολογητικών: α) Αντίγραφο του Καταστατικού του νομικού προσώ- που.

Άρθρο 23

Άρθρο 23 Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3054/2002 (Α’ 230)

παρ. 1

1. Το πρώτο και δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 5Α του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίστανται ως εξής: «1. Για την άσκηση της δραστηριότητας της Διάθεσης Βιοκαυσίμων απαιτείται Άδεια Διάθεσης Βιοκαυσίμων. Η άδεια αυτή χορηγείται σε νομικά πρόσωπα, με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας ή άλλης αντίστοι- χης μορφής, εφόσον το πρόσωπο εδρεύει σε κράτος-μέ- λος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και σε Συλλογικές Αγροτικές Οργανώσεις σύμφωνα με τις διατάξεις των νόμων 4015/2011 (A’ 210) και 4384/2016 (Α’ 78).».

παρ. 2

2. Η παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «1. Άδεια Εμπορίας αργού πετρελαίου και πετρελαιο- ειδών προϊόντων χορηγείται σε νομικά πρόσωπα, με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας ή άλλης αντίστοιχης μορφής, εφόσον το πρόσωπο εδρεύει σε κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.».

παρ. 3

3. Η παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «3. Με την επιφύλαξη της περίπτωσης Ε’ της παραγράφου 4 του παρόντος, η Άδεια Εμπορίας ισχύει για όλη την επικράτεια.».

παρ. 4

4. Στην παρ. 4 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, προστίθεται περίπτωση Ε’ ως εξής: «Ε. Άδεια Εμπορίας πετρελαιοειδών προϊόντων για τα νησιά του Αιγαίου, εκτός Κρήτης, Ρόδου και νησιών Αργο- σαρωνικού, για όλα τα προϊόντα εκτός υγραερίων, ασφάλτου και καυσίμων αεροσκαφών, σε εταιρείες με αποθη- κευτικούς χώρους που βρίσκονται σε νησί ή νησιά υπαγόμενα στην παρούσα διάταξη.».

παρ. 5

5. Η περίπτωση α’ της παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «5. Για τη χορήγηση Άδειας Εμπορίας απαιτείται: α. Ελάχιστο εταιρικό κεφάλαιο ή εγγυητική επιστολή. Το νομικό πρόσωπο στο οποίο πρόκειται να χορηγηθεί η Άδεια Εμπορίας πρέπει να ικανοποιεί μία από τις ακό- λουθες εναλλακτικές απαιτήσεις: αα) Ελάχιστο εταιρικό κεφάλαιο, ως ακολούθως: Για την άδεια κατηγορίας Α’, ως εξής: ββ) Εγγυητική επιστολή, που πληροί τις προϋποθέσεις των διατάξεων του ν. 4412/2016 (Α’ 147), αναλόγως εφαρ- μοζομένων, με την οποία ο εκδότης της εγγυάται την καταβολή προς το Ελληνικό Δημόσιο οποιουδήποτε ποσού μέχρι ποσού που αντιστοιχεί στο ανωτέρω ελάχιστο εταιρικό κεφάλαιο, για την εξόφληση των απαιτήσεων υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου και σε βάρος του αιτούμενου τη χορήγηση Άδειας Εμπορίας. γγ) Ειδικά για την άδεια κατηγορίας Δ’, απαιτείται εγγυητική επιστολή ύψους πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ. δδ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Οικονομίας και Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής των υποπεριπτώσεων ββ’ και γγ’ του παρόντος, αναφορικά με τη διάρκεια, το περιεχόμενο, τις προϋποθέσεις κατάπτωσης και τη συμπλήρωση της εγγυητικής επιστολής.»

παρ. 6

6. Η περίπτωση β’ της παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει αντικαθίσταται ως εξής: «β. Διαθεσιμότητα αποθηκευτικών χώρων. Ο κάτοχος της Άδειας Εμπορίας οφείλει, καθ’ όλη τη διάρκεια άσκησης της δραστηριότητας, να διαθέτει αποθηκευτικούς χώρους. Οι αποθηκευτικοί χώροι πρέπει να είναι ιδιόκτητοι, μι- σθωμένοι ή να έχουν παραχωρηθεί και να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από τον κάτοχο της Άδειας. Η μίσθωση και η παραχώρηση της χρήσης πρέπει να αποδεικνύονται εγγράφως. Οι αποθηκευτικοί χώροι χρησιμοποιούνται για την εξυπηρέτηση της διακίνησης προϊόντων, της τήρησης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, καθώς και της τήρησης των εμπορικών αποθεμάτων της παραγράφου 6 περίπτωση Β’ του παρόντος και έχουν την αναγκαία και κατάλληλη δυναμικότητα για την άσκηση της εμπορίας. Οι αποθηκευτικοί χώροι πρέπει να έχουν τις προβλεπόμενες από τις κείμενες διατάξεις προδιαγραφές και να διαθέτουν τον κατάλληλο τεχνικό εξοπλισμό για την ασφαλή αποθήκευση και ομαλή διακίνηση των προϊόντων. Η σύνδεση των αποθηκευτικών χώρων με τους προμηθευτές αυτών γίνεται με οποιονδήποτε τρόπο (ιδίως με σύστημα αγωγών, διυλιστήρια, θάλασσα, σιδηροδρομικό δίκτυο, βυτιοφόρα οχήματα). Οι αποθηκευτικοί χώροι μπορούν να βρίσκονται και εντός χώρου διυλιστηρίου. Οι αποθηκευτικοί χώροι μπορεί

παρ. 7

7. Η περίπτωση δ’ της παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «δ. Ειδικά για την Άδεια Εμπορίας υγραερίων: Ο κάτο- χος της Άδειας αυτής, εφόσον εμπορεύεται και διακινεί υγραέριο σε φιάλες, οφείλει να έχει στην αποκλειστική κυριότητά του τουλάχιστον 30.000 κατάλληλες επανα- πληρούμενες φιάλες υγραερίου οι οποίες φέρουν, με ανεξίτηλο τρόπο, ανεπίδεκτο επέμβασης την επωνυμία και το σήμα του. Ειδικά για την περίπτωση αρχικής χο- ρήγησης Άδειας Εμπορίας κατηγορίας Γ’ και μέχρι την πρώτη ανανέωση αυτής, ο παραπάνω ελάχιστος αριθμός φιαλών μειώνεται στις 20.000.».

παρ. 8

8. Στην περίπτωση Β’ της παρ. 6 του άρθρου 6 του ν. 3054/200, όπως ισχύει, ο όρος «λειτουργικά αποθέμα- τα» αντικαθίσταται από τον όρο «εμπορικά αποθέματα».

παρ. 9

9. Η περίπτωση Γ’ της παρ. 6 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, καταργείται.

παρ. 10

10. Η παρ. 5 του άρθρου 15Α του ν. 3054/2002, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «5. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή στην κατανομή είναι η κατοχή Άδειας Διάθεσης Βιοκαυσίμων. Καταργείται η υποχρέωση υποβολής των δικαιολογη- τικών των παρ. 1.Α.στ και 1.Β.στ του άρθρου 3 της κοινής υπουργικής απόφασης Δ1/Α/οικ.2497/8.2.2013 «Καθο- ρισμός κριτηρίων, μεθοδολογίας κατανομής αυτούσιου βιοντίζελ και ρύθμιση κάθε σχετικού θέματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 15Α του ν. 3054/2002, όπως ισχύει» (Β’ 253) όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, ως προϋπόθεση συμμετοχής στη διαδικασία αξιολόγησης και κατανομής.».

παρ. 11

11. Η παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει καταργείται. Οι Άδειες Εμπορίας που έχουν ανανεωθεί κατ’ εφαρ- μογή της καταργούμενης παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3054/2002 όπως ισχύει, διατηρούνται σε ισχύ έως την ημερομηνία λήξης τους.

Άρθρο 24

Άρθρο 24

παρ. 1

1. Στο άρθρο 65 του ν. 4445/2016 (Α’ 236) προστίθε- ται νέα παράγραφος 2 και η υφιστάμενη παράγραφος 2 αναριθμείται σε 3, ως εξής: «2. Η εφάπαξ οικονομική ενίσχυση της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου είναι αφορολόγητη, δεν υπό- κειται σε οποιαδήποτε κράτηση, δεν κατάσχεται ούτε συμψηφίζεται με ήδη βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο ή πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδη- ματικά όρια για την καταβολή οποιουδήποτε επιδόματος ή παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.».

παρ. 2

2. Η προηγούμενη παράγραφος ισχύει από την έναρξη ισχύος του ν. 4445/2016.

Άρθρο 25

Άρθρο 25 Το τελευταίο εδάφιο της δεύτερης παραγράφου του άρθρου 38 του ν. 3762/2009 (A’ 75) αντικαθίσταται ως εξής: «Η διάρκεια του ειδικού προγράμματος παρατείνεται από 1.1.2017 για δύο (2) έτη. Μετά την τακτοποίηση και πιστοποίηση από την Επι- τροπή Παρακολούθησης του Προγράμματος των χρε- ωστικών και πιστωτικών υπολοίπων για την υλοποίησή του από 10.9.2009 μέχρι 31.12.2016, το έργο περατώ- νεται λογιστικά για την ανωτέρω χρονική περίοδο και οι κατατεθείσες εγγυήσεις επιστρέφονται στο όργανο

Άρθρο 26

Άρθρο 26 Στο άρθρο 2 του ν. 3028/2002 (Α’ 153) προστίθενται περιπτώσεις η’, θ’, ι’, ια’, ιβ’ και ιγ’ ως εξής: «η) Ως μήτρα νοείται το προϊόν της διαδικασίας παρα- γωγής εκμαγείων που μπορεί να παραχθεί μόνον από το πρωτότυπο είτε με τα χέρια είτε με ηλεκτρονικό τρόπο από ειδικό τεχνίτη. θ) Ως μοντέλο νοείται το πρώτο αντίτυπο που παρά- γεται από την αρχική μήτρα. ι) Ως εκμαγείο ή μήτρα παραγωγής νοείται το εκμαγείο που παράγεται από το μοντέλο. Η μήτρα και το μοντέλο φυλάσσονται στο Τ.Α.Π. απα-

Άρθρο 27

Άρθρο 27 Το άρθρο 46 του ν. 3028/2002 (Α’ 153) αντικαθίσταται ως εξής: «1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλη- τισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του αρμό- διου κατά περίπτωση Συμβουλίου, καθορίζονται, για το σύνολο ή κατηγορία οργανωμένων αρχαιολογικών χώ- ρων, ιστορικών τόπων, ακινήτων μνημείων, μουσείων ή μεμονωμένα για σημαντικούς χώρους, ακίνητα μνημεία ή μουσεία: α) οι όροι και οι προϋποθέσεις επίσκεψης του κοινού σε αυτούς, β) οι πολιτιστικές ή άλλες εκδηλώσεις που μπορεί να πραγματοποιούνται σε αυτούς, συμβατές

Άρθρο 27 (συνέχεια 2/5)

στημένης ισχύος ή Μέγιστης Ισχύος Παραγωγής μεγα- λύτερης ή ίσης του 1MW και β) αιολικούς σταθμούς εγκατεστημένης ισχύος ή Μέ- γιστης Ισχύος Παραγωγής μεγαλύτερης των 6 MW. Η αναστολή δεν ισχύει για τις φωτοβολταϊκές εγκα- ταστάσεις που θα επιλεγούν μέσω της πιλοτικής αντα- γωνιστικής διαδικασίας του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 (Α’ 149). 3. Δεν επιτρέπεται η τροποποίηση άδειας παραγωγής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. για το διαχωρισμό της αδειοδοτηθείσας ισχύος, σε δύο ή περισσότερες άδειες παραγωγής.

Άρθρο 27 (συνέχεια 3/5)

περίπτωση απράκτου παρελεύσεώς της, στο προηγού- μενο εδάφιο, προθεσμίας, το Διοικητικό Συμβούλιο του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. διακόπτει τη σύμβαση του συμβεβλημένου παρόχου με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., για το χρονικό διάστημα, μέχρι την καταβολή του οφειλόμενου από αυτόν (πάροχο) πο- σού ή την είσπραξή του κατά τις διατάξεις του Κ.Ε.Δ.Ε.». β. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 100 του ν. 4172/2013 αντικαθίσταται ως εξής: «Το ποσό της αυτόματης επιστροφής για κάθε συμ- βεβλημένο πάροχο για την περίπτωση α’ και κατασκευ- αστή/προμηθευτή για την περίπτωση β’ υπολογίζεται με βάση την προκαλούμενη δαπάνη προς τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

Άρθρο 27 (συνέχεια 4/5)

εκείνες που αφορούν τα πριν τις 31.12.2012 έτη και για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα κατά περί- πτωση, κατά το χρόνο υποβολής, παραστατικά στοιχεία και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί.». β. Η περίπτωση α’ της παρ. 7 του άρθρου 52 του v. 4430/2016 (Α’ 205) αντικαθίσταται ως εξής: «7α) Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. θα χρηματοδοτηθεί από τον Κρατικό Προϋπολογισμό τα οικονομικά έτη 2016 και 2017 για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων ιδίων υποχρεώσεών του με τους συμβεβλημένους και λοιπούς ιδιώτες παρόχους, όπως αυτοί αναφέρονται στην περίπτωση α’ της παρ. 1 του παρόντος άρθρου. Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις

Άρθρο 27 (συνέχεια 5/5)

εξήντα επτά εκατομμύρια (67.000.000,00) ευρώ στα φαρ- μακεία του ΕΟΠΥΥ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Για το έτος 2017, το όριο δαπανών των δημόσιων νοσοκομείων και των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ για τη νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη, πέραν του οποίου εφαρμόζεται ο μηχανισμός αυτόματης επιστροφής (clawback), ορίζεται σε πεντακόσια πενήντα εκατομμύρια (550.000.000.00) ευρώ, από τα οποία τετρακόσια ενενήντα δύο εκατομ- μύρια και εκατό χιλιάδες (492.100.000,00) ευρώ στα δημόσια νοσοκομεία και πενήντα εφτά εκατομμύρια εννιακόσιες χιλιάδες (57.900.000,00) ευρώ στα φαρ- μακεία του ΕΟΠΥΥ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, για

Άρθρο 35

Άρθρο 35 Η παρ. 2 του άρθρου 77 του ν. 4257/2014 (Α’ 93) αντι- καθίσταται ως εξής: «2. Η έναρξη εφαρμογής του ειδικού τέλους ταφής που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 43 του ν. 4042/ 2012 (Α’ 24) αναστέλλεται μέχρι 31.12.2017.».

Άρθρο 36

Άρθρο 36 Η παρ. 7 του άρθρου 10 του ν. 4315/2014 επαναδιατυ- πώνεται και συμπληρώνεται ως ακολούθως: «7. Εντός οικισμών προ του 1923 και εντός οικισμών μέχρι 2.000 κατοίκους, επιτρέπεται: α. για την ανέγερση νέων ιερών ναών του ν. 590/1977, η καθ’ ύψος υπέρβαση αυτών με ανώτατο όριο τα 15 μέτρα, κατά παρέκκλιση των οριζομένων όρων και πε- ριορισμών δόμησης της περιοχής, β. για την επισκευή και την προσθήκη κωδωνοστα- σίων επί υφιστάμενων ιερών ναών του ν. 590/1977, η καθ’ ύψος υπέρβαση αυτών με ανώτατο όριο εκείνο των

Άρθρο 37

Άρθρο 37 Στην παρ. 3 του άρθρου 47Β του ν. 998/1979, ως ισχύει, προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Αναστέλλεται η λήψη και εφαρμογή διοικητικών πράξεων και πρωτοκόλλων για την προστασία των εκτάσεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου από την ημερομηνία κατάθεσης αίτησης υπαγωγής στο παρόν άρθρο και έως την οριστική γνωμοδότηση των αρμοδίων υπηρεσιών. Αναστέλλεται επίσης η κήρυξη των αιτούμενων εκτάσεων ως αναδασωτέων έως το ως ανωτέρω αναφερόμενο χρονικό διάστημα. Η εφαρμο- γή της παρούσας διάταξης έχει εφαρμογή και για όσες αιτήσεις έχουν ήδη κατατεθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος.».

Άρθρο 38

Άρθρο 38 Αποφάσεις Νομαρχών, για μεταβιβάσεις κοινόχρη- στων γαιών, που υφίστανται στα αρχεία των δημόσιων υπηρεσιών και έχουν μεταγραφεί στο αρμόδιο Υποθη- κοφυλάκειο και για οποιονδήποτε λόγο δεν δημοσιεύ- δημοσιεύονται, με απόφαση του αρμοδίου Γενικού Γραμ- ματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, συνοδευόμενες με τις σχετικές αποφάσεις που εκδόθηκαν από τον αρμόδιο Νομάρχη.

Άρθρο 39

Άρθρο 39 Στο τέλος της παρ. 7 του άρθρου 11 του ν. 4342/2015 (άρθρο 9 της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ) προστίθεται παρά- γραφος 8 ως ακολούθως: «8. Για την τοποθέτηση μετρητικών ή ρυθμιστικών δι- ατάξεων ενέργειας ή ανεξάρτητων μονάδων θέρμανσης σε μεμονωμένες ιδιοκτησίες καταναλωτών σε υφιστάμε- να πριν από την έναρξη εφαρμογής του παρόντος νόμου κτίρια, καθώς και σε όσα κτίρια ανεγερθούν μετά την έναρξη εφαρμογής αυτού, δεν απαιτείται προηγούμενη έγκριση ή απόφαση οργάνου ή ενημέρωση ή άδεια άλ- λης αρχής ή φορέα, πέραν των πιστοποιημένων φορέων παροχής ή εγκατάστασης όπου αυτό απαιτείται.».

Άρθρο 40

Άρθρο 40 Η διάρκεια του προγράμματος «ΘΗΣΕΑΣ», η οποία παρατάθηκε ως 31.12.2016 με το άρθρο 9 της από 31.12.2015 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου με τίτ- λο «Ρύθμιση κατεπειγόντων θεμάτων των Υπουργείων Οικονομικών, Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Περι- βάλλοντος και Ενέργειας, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πο- λιτικής, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Εθνικής Άμυνας, Υγείας και Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και της ΕΡΤ Α.Ε.», όπως αυτή κυρώθηκε με το άρθρο δεύτερο του ν. 4366/2016 (Α’ 18), παρατείνεται έως 30.6.2017.

Άρθρο 41

Άρθρο 41 Στην παρ. 4β’ του άρθρου 51 του ν. 4407/2016 (Α’ 134) προστίθεται τελευταίο εδάφιο ως εξής: «Στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει δυνατότητα ανα- δρομικής ισχύος στις αποφάσεις ένταξης των σχετικών Πράξεων τότε η εν λόγω χρηματοδότηση καλύπτεται από πόρους του άρθρου 259 του ν. 3852/2010 (Α’ 87).».

Άρθρο 42

Άρθρο 42 Διαγράφονται από χρηματικούς καταλόγους βεβαι- ώσεις που αφορούν πρόστιμα που αναφέρονται στη δημοσιοποίηση των στοιχείων στην Κεντρική Βάση Δεδομένων των άρθρων 9, 10 και 11 του ν. 3870/2010, συνυπολογιζομένων των προϋποθέσεων του άρθρου 22 του ν. 4147/2013, όπως έχει τροποποιηθεί και συμπλη- ρωθεί με το άρθρο 72 του ν. 4257/2014.

Άρθρο 43

Άρθρο 43 Το άρθρο 23 του ν. 4178/2013 τροποποιείται ως εξής: Στην παρ. 1 περίπτωση α’ όπου αναφέρεται η προθε- σμία των τριών (3) ετών, τροποποιείται σε προθεσμία τεσσάρων (4) ετών. Στην παρ.1 περίπτωση β’ όπου αναφέρεται η προθε- σμία των τριών (3) ετών, παρατείνεται σε προθεσμία τεσσάρων (4) ετών.

Άρθρο 44

Άρθρο 44

παρ. 1

1. Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 161 του ν. 3584/2007 (A’ 143) αντικαθίσταται ως εξής: «Ο Γενικός Γραμματέας πρέπει να κατέχει πτυχίο ή δίπλωμα σχολής Πανεπιστημιακής ή Τεχνολογικής Εκ- παίδευσης (ΠΕ ή ΤΕ), όπως προβλέπεται στο άρθρο 82.».

παρ. 2

2. Η περίπτωση β’ της παρ. 3 του άρθρου 163 του ν. 3584/2007 (Α’ 143) αντικαθίσταται ως εξής: «β. πτυχίο ή δίπλωμα σχολής Πανεπιστημιακής ή Τε- χνολογικής Εκπαίδευσης (ΠΕ ή ΤΕ), όπως προβλέπεται στο άρθρο 82.».

παρ. 3

3. Οι παράγραφοι 1 και 2 ισχύουν από 29.12.2010.

Άρθρο 45

Άρθρο 45 Το προσωπικό που υπήχθη στην παρ. 2 στοιχείο δ’ του άρθρου 92 του ν. 4182/2013 και εν συνεχεία, αφού πρώ- τα ετέθη σε διαθεσιμότητα κατ’ επιταγή του ν. 4172/2013, επανήλθε στην οργανική του θέση με τις διατάξεις του ν. 4325/2015, αποσπάται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών για διάστημα τεσσάρων ετών, από την έναρξη ισχύος του παρόντος, προς στελέχωση του Σώ- ματος Ελεγκτών Παιγνίων, χωρίς γνώμη υπηρεσιακών συμβουλίων ή άλλων κατά περίπτωση αρμοδίων ορ- γάνων και κατά παρέκκλιση των κειμένων διατάξεων. Η περίοδος αυτή μπορεί να παρατείνεται, μετά από πρότα-

Άρθρο 46

Άρθρο 46

παρ. 1

1. Το τελευταίο εδάφιο της περίπτωσης β’ της παρ. 2 του άρθρου 49 του ν. 4412/2016 (Α’ 147) και το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 29 του ν. 4413/2016 (Α’ 148) αντικαθίσταται ως εξής: «Προϋπόθεση για την εκκίνηση της διαδικασίας ανά- θεσης δημόσιας σύμβασης έργου ή σύμβασης παραχώ- ρησης έργου αποτελεί να έχει συζητηθεί ενώπιον του αρμοδίου δικαστηρίου η αίτηση προσωρινού ή ορι- στικού καθορισμού αποζημίωσης ή η αίτηση παροχής άδειας πραγματοποίησης εργασιών κατά τις διατάξεις του άρθρου 7Α του ν. 2882/2001 (Α’ 17), όπως ισχύει ή να έχει εκδοθεί η απόφαση επίταξης και να έχει εγκριθεί το

παρ. 2

2. Οι υποπεριπτώσεις γγ’ και δδ’ της περίπτωσης β’ του άρθρου 93 του ν. 4412/2016 (Α’ 147) καταργούνται.

παρ. 3

3. Στο τέλος της παρ. 12 του άρθρου 376 του ν. 4412/2016 (Α’ 147) προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Ειδικά για τις συμβάσεις άνω των 60.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., το, κατά το άρθρο 127 του παρόντος, ύψος του παραβόλου υπέρ του Δημοσίου δεν υπερβαίνει τα 600 ευρώ.».

παρ. 4

4. Στην περίπτωση α’ της παρ. 2 του άρθρου 187 του ν. 4412/2016 (Α’147) η φράση «άτοκη προκαταβολή» αντικαθίσταται από τη φράση «έντοκη προκαταβολή».

Άρθρο 47

Άρθρο 47 Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 15 του π.δ. 112/2014 (Α’ 179) προστίθεται στοιχείο γ’ ως εξής: «γ) Την υποστήριξη του Τεχνικού Συμβουλίου, το οποίο συνεστήθη στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού με το π.δ. 100/2016 σε θέματα δημοσίων έρ- γων του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρι- σμού προκειμένου να γνωμοδοτεί για θέματα που ορίζει η οικεία νομοθεσία για τα δημόσια έργα όταν κύριος και φορέας κατασκευής του έργου είναι το Υπουργείο Τουρισμού.».

Άρθρο 48

Άρθρο 48 Στην παρ. 9 του άρθρου 15 του ν. 4404/2016 (Α’ 126) όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 75 του ν. 4413/2016 (Α’ 148), η φράση «μέχρι 31.12.2016» αντικαθίσταται με τη φράση «μέχρι 30.6.2017».

Άρθρο 49

Άρθρο 49 Στο τέλος του άρθρου 38 του ν. 4315/2014 προστίθεται το εδάφιο: «Οι δικαιούχοι στεγαστικής συνδρομής, για την απο- κατάσταση κτηρίων πληγέντων από φυσικές καταστρο- φές (σεισμούς, πυρκαγιές, πλημμύρες κ.λπ.), καθώς και οι δικαιούχοι επιδότησης ενοικίου ή φιλοξενίας για την προσωρινή τους στέγαση απαλλάσσονται από την υπο- χρέωση προσκόμισης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, κατά τη διαδικασία υποβολής δικαιολο- γητικών για τη χορήγηση στεγαστικής συνδρομής και επιδότησης ενοικίου ή φιλοξενίας, ενώ οι σχετικές οικο-

Άρθρο 50

Άρθρο 50 Στο άρθρο 19 της παρ. 1 του ν. 4440/2016 (Α’224) προ- στίθεται νέα περίπτωση ιβ’ ως εξής: «ιβ. Στην Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέ- ους (άρθρο 78 του ν. 4389/2016, Α’ 94).».

Άρθρο 51

Άρθρο 51 Τα Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία: α) Σύλλογος Κρητών Ελλη- νικού «Ο Ψηλορείτης», β) Πολιτιστικού Κέντρου Εργαζο- μένων Ολυμπιακής Αεροπορίας και γ) Ναυτικός Αθλητι- κός Όμιλος Ελληνικού «Ο Ιππόκαμπος», απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής οποιοσδήποτε οφειλής, κεφαλαίου και προσαυξήσεων που βεβαιώθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες, από το έτος 2008 και αφορούν σε αποζημίωση για αυθαίρετη χρήση δημόσιου κτίσματος ή χώρου εντός της πρώην Αμερικανικής βάσης Ελληνικού, του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού και των αθλητικών εγκαταστάσεων του Αγίου Κοσμά (ΕΑΚΝ).

Άρθρο 52

Άρθρο 52

παρ. 1

1. Στο τέλος της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 4129/2013 (Α’52) «Κύρωση του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συ- νέδριο», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, προστίθεται εδάφιο ως ακολούθως: «Από την 1η Ιανουαρίου 2015, οι Ιερές Μονές του Αγίου Όρους εξαιρούνται από την υποχρέωση της παρούσας παραγράφου.».

παρ. 2

2. Μετά το β’ εδάφιο του άρθρου 2 του ν. 1166/1981 (Α’ 161) «Περί συστάσεως ετησίας οικονομικής χορηγίας του Δημοσίου προς τας Ιεράς Μονάς του Αγίου Όρους», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, προστίθεται εδάφιο ως ακολούθως: «Από την 1η Ιανουαρίου 2016, το ποσόν της ετησίας αυτής χορηγίας είναι ακατάσχετο.».

παρ. 3

3. Η παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3427/2005 (Α’ 312) «Φόρος προστιθέμενης αξίας στις νέες οικοδομές, μετα- βολές στη φορολογία κεφαλαίου και άλλες διατάξεις», όπως ισχύει, έχει εφαρμογή και όσον αφορά στην υπο- χρέωση υποβολής δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) προγενέστερων ετών, ως προς τα πρόσωπα της υποπε- ρίπτωσης β’ της περίπτωσης στ’ της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4223/2013 (Α’ 287).

Άρθρο 53

Άρθρο 53

παρ. 1

1. Οι μισθώσεις των χειμερινών και θερινών κινημα- τογράφων και θεάτρων, διατηρητέων και μη, που λή- γουν σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 11 του ν. 4013/2011 (Α’204), στις 31 Δεκεμβρίου 2016 ή θα λήξουν για οποιον- δήποτε λόγο μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2016, παρατείνο- νται αυτοδικαίως έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις δεν επιτρέπεται αύξηση του καταβαλλόμενου, κατά το χρόνο έναρξης ισχύος του παρόντος, μισθώματος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.

παρ. 2

2. Τροποποιείται η παρ. 11 του άρθρου 15 του ν. 4013/2011 (Α’ 204), η οποία έχει ως εξής: «11. Οι μισθώσεις των χειμερινών και θερινών κινημα- τογράφων και θεάτρων, διατηρητέων και μη, που λήγουν, σύμφωνα με το άρθρο 23 παρ.1 του ν. 3728/2008 (Α’258), την 31η Δεκεμβρίου 2011, παρατείνονται αυτοδικαίως μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2016. Επίσης, παρατείνονται αυτοδικαίως, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2016, όσες μισθώσεις κινηματογράφων και θεάτρων λήγουν, για οποιονδήποτε λόγο, μετά την 31η Δεκεμβρίου 2011. Στις παραπάνω περιπτώσεις δεν επιτρέπεται έως την 31η Δε- κεμβρίου 2016 αύξηση του καταβαλλόμενου κατά το χρόνο δημοσίευσης του παρόντος μισθώματος.».

Άρθρο 54

Άρθρο 54

παρ. 1

1. Η περίπτωση ιγ’ της παρ. 1 του άρθρου 72 του ν. 3852/2010 (Α’ 87) αντικαθίσταται ως εξής: «ιγ) αποφασίζει για την άσκηση ή μη όλων των ένδικων βοηθημάτων και των ένδικων μέσων, καθώς και για την παραίτηση από αυτά».

παρ. 2

2. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 72 του ν. 3852/2010 καταργείται.

παρ. 3

3. Η περίπτωση ι’ της παρ. 1 του άρθρου 176 του ν. 3852/2010 αντικαθίσταται ως εξής: «ι) Την απόφαση για την άσκηση ή μη όλων των ενδί- κων βοηθημάτων και των ενδίκων μέσων, καθώς και για την παραίτηση από αυτά».

παρ. 4

4. Το δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης ιβ’ της παρ. 1 του άρθρου 85 του ν. 3842/2010 αναστέλλεται για χρονικό άρθρου 176 του ν. 3852/2010 καταργείται. διάστημα έξι (6) μηνών, ήτοι μέχρι τις 30.6.2017.

παρ. 5

5. Αποφάσεις αρμοδίων οργάνων Ο.Τ.Α. α’ ή β’ βαθμού περί μη άσκησης ή περί παραίτησης από ένδικο μέσο, οι Άρθρο 56 οποίες εκδόθηκαν ως την έναρξη ισχύος του παρόντος, Έναρξη ισχύος θεωρούνται, ως προς όλες τις συνέπειες τους, νόμιμες. Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσί- Η εφαρμογή της υποπαραγράφου 2 της παρ. 13 του ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις του. του Κράτους.